English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
سه شنبه ٣٠ شهريور ١٤٠٠
چرا شیوع ویروس کرونا در حلبی آبادی‌های شهرها ویرانگر است؟
چرا شیوع ویروس کرونا در حلبی آبادی‌های شهرها ویرانگر است؟ تاریخ ثبت : 1399/01/30
طبقه بندي : ,,
عنوان : چرا شیوع ویروس کرونا در حلبی آبادی‌های شهرها ویرانگر است؟
نويسنده : <#f:1014/>
تهيه و تدوين : <#f:1015/>
مترجم : <#f:1016/>
منبع : روزنامه «دان» پاکستان
ارسالی : خانه فرهنگ ایران در کراچی
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

چرا شیوع ویروس کرونا در حلبی آبادی‌های شهرها ویرانگر است؟

شهرک‌های غیر رسمی و حلبی آبدهای شهر کراچی پاکستان

رعایت قرنطینه و محدودسازی روابط اجتماعی و شستن دست‌ها برای پیشگیری از سرایت ویروس کرونا لازم است؛ اما بخش اعظمی از جمعیت پاکستان در صورت تمایل نیز قادر به چنین کاری نیستند. اکنون‌که ویروس کرونا در پاکستان شیوع پیدا کرده است، به ما توصیه می‌شود که به‌طور مرتب دست‌هایمان را شستشو دهیم و روابط اجتماعی خود با دیگران را محدودسازیم. اما تصور کنید اگر نتوانیم این امور را رعایت کنیم چه اتفاقی خواهد افتاد؟

بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۷ میلادی جمعیت پاکستان برابر با ۲۰۷ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر است که تنها ۷۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از آنها در شهرها زندگی می‌کنند. سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ میلادی به‌طور واضح اعلام کرده بود که ۴۵.۵ درصد از شهروندان پاکستان در شهرک‌های غیررسمی (مناطق شهری غیراستاندارد) و حلبی آبادی ها زندگی می‌کنند. بر اساس یک تخمین، تعداد ۳۴ میلیون نفر از جمعیت پاکستان در چنین شهرک‌هایی که با کمبود شدید آب برای تأمین نیازهای اولیه مواجه است، زندگی می‌کنند.

حدود ۶۰ درصد از جمعیت ۱۶ میلیونی شهر کراچی در مناطق شهری غیراستاندارد زندگی می‌کنند که در آن‌ها سیستم توزیع آب یا به‌کلی وجود ندارد و یا در شرایط بسیار نامساعد می‌باشد. اکنون این شرایط را با کشورهایی مقایسه می‌کنیم که ویروس کرونا در آن‌ها شرایطی بحرانی به وجود آورده است.

مثلا در کشورهای ایتالیا و اسپانیا آب بهداشتی به مقدار کافی موجود است، بهترین سیستم انتقال و توزیع آب مهیاست و صابون و مایع ضدعفونی‌کننده نیز در دسترس تمام شهروندان قرار دارد. این کشورها باوجود اینکه جمعیت نسبتاکمتری دارند، از ویروس کرونا در امان نبوده‌اند و این ویروس با شیوع سریع، تلفاتی بسیار گسترده و غیرقابل‌تصور در این کشورها داشته است. اکنون‌که نظام بهداشت کشورهای شمال در آستانه سقوط قرار دارد، آیا شیوع ویروس کرونا مناطق شهری پاکستان را در وضعیت خطرناک و بحرانی شدید قرار خواهد داد؟

پاسخ مثبت است و این خطر به‌زودی پاکستان را فرا خواهد گرفت. از یک‌ طرف ما خود را به اصطلاح منزوی کرده و در انتظار اثرات ویروس کرونا هستیم و از سوی دیگرکسانی که بیش از همه در معرض این خطر قرار دارند صدایشان اصلا شنیده نمی‌شود. جمعیت ۳۴ میلیونی شهرک‌های غیررسمی پاکستان با چه نوع مسائل بهداشتی مواجه است؟ این خطرات در رابطه با شیوع ویروس کرونا در کشور تا چه حدی قابل‌ملاحظه می‌باشند؟ چگونه می‌توانیم از آمارها برای طرح و برنامه‌ریزی فوری در این زمینه استفاده کنیم؟

دسترسی به آب

درحالی‌که دستورالعمل‌های مرتبط با پیشگیری از شیوع ویروس کرونا، ازجمله شست و شوی مرتب دست‌ها با آب و صابون در طول شبانه‌روز نسبتا ساده به نظر می‌رسند، اما این کار برای ساکنان اکثر شهرک‌های غیررسمی پاکستان که از آب محروم‌اند ساده و آسان نیست. میزان دسترسی شهروندان به آب به‌طور گسترده‌ای متفاوت است. برخی از آب فراوان برخوردارند و بعضی حتی از یک قطره محروم هستند. ساکنان منطقه مچهر کالونی، شهرکی در فاصله‌ای قابل‌توجه از مرکز شهر کراچی، با پرداخت ماهانه مبلغ ۷ تا ۸ هزار روپیه آب مورداستفاده خود را توسط تانکرها و دیگر وسایل غیررسمی تهیه می‌کنند. به‌طور مشابه، ساکنان شهرک غریب آباد کراچی ماهانه بیش از ۵ هزار روپیه برای تهیه آب پرداخت می‌کنند. برای خانواده‌های فقیر، چنین مبلغی بخش بسیار مهمی از درآمد است و توصیه مبنی بر استفاده مکرر از آب برای شستن دست‌ها بالاتر از سطح زندگی و امکانات این خانواده‌ها محسوب می‌شود. در اینجا به ارائه برخی از محاسبات بنیادی در مورد استفاده روزانه آب برای حفظ بهداشت و سلامت می‌پردازیم:

برای اتخاذ تدابیر پیشگیرانه یک خانواده هشت‌نفری فقط برای یک ماه به ۷۵۰ گالن اضافی آب نیاز دارد.  این مقدار نیمی از آب یک تانکر با ظرفیت ۱۵۰۰ گالن را تشکیل می‌دهد که حداقل هزینه تهیه آن در یک شهرک غیررسمی برابر با ۲۵۰۰ روپیه می‌باشد. سایر هزینه‌های مالی برای رعایت امور بهداشتی بنیادی پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا برای یک خانواده برابر با ۱۲۵۰ روپیه ماهانه خواهد بود. این مبلغ هرچند به‌تنهایی زیاد به نظر نمی‌رسد، اما بخش مهمی از درآمد این خانواده‌ها در شرایط فعلی قرنطینه و محرومیت از دستمزد روزانه می‌باشد. آیا یک خانواده کم‌درآمد در یک شهرک غیررسمی قادر است هزینه مصرف آب اضافی را پرداخت کند، آن‌هم در شرایطی که به همین مقدار پول برای تأمین مواد خوراکی اولیه خود نیاز دارد؟

فقط هزینه تهیه آب برای شستشوی دست‌ها طبق توصیه‌های بهداشتی دولت )صرف‌نظر از عوامل تدارکاتی مانند دسترسی به آب، حمل‌ونقل و صف انتظار برای نوبت) ایجاب می‌کند که اقدام فوری برای تأمین آب با قیمت ارزان در شهرک‌های غیررسمی در رأس اولویت‌ها قرار گیرد. اگر چنین اقدامی صورت نگیرد، این ویروس همانند آتشی که جنگل را فرامی‌گیرد، گسترش‌یافته و عواقبی فراتر از پیش‌بینی و تصور به بار خواهد آورد.
متأسفانه زیرساخت‌های موجود انتقال و توزیع آب کشور که در وضعیت نامساعدی قرار دارد، از مشکل بزرگ‌تری حکایت می‌کند. مرکز بین‌المللی تحقیقات توسعه (IDRC) طی گزارشی در سال ۲۰۱۶ میلادی با بررسی وضعیت زیرساخت‌ها در شهرک‌های غیررسمی شهرهای پاکستان به این نتیجه رسید که تغییرات اساسی در برنامه‌ریزی و خدمات شهری برای ارتقای زیرساخت‌ها، به‌ویژه در عرصه‌های بهداشت عمومی و دسترسی به منابع مناسب درآمد در تمام سطوح، ضروری و مورد نیاز می‌باشد. محیط‌های غیربهداشتی در مناطق پرجمعیت، تأثیرات ویرانگری را بر سلامت و اقتصاد افراد بر جا می‌گذارند. نیازهای بهداشتی و اجتماعی چنین جمعیتی برای مدتی طولانی مورد بی‌توجهی قرار داشته است. در حال حاضر که زندگی اقشار مختلف مردم در جامعه ما بیشتر از هرزمانی به یکدیگر پیوند خورده است، بی‌توجهی به نیازهای ساکنان این شهرک‌ها تمام شهر را در معرض خطر قرار می‌دهد.

اینک به بررسی دومین توصیه بهداشتی یعنی فاصله‌گذاری اجتماعی پرداخته و با استفاده از وضعیت موجود آمارهای خانواده‌ها و فاصله‌های اجتماعی خواهیم دید که این توصیه تا چه حدی قابل‌اجرا خواهد بود.

تراکم جمعیت، فاصله‌ها و داده‌های آماری

دسترسی به آمار و ارقام برای حل مسائل شهری امری بسیار مهم و ضروری می‌باشد. در حال حاضر به چه نوع آماری نیاز داریم؟ به‌عبارت‌دیگر، چه نوع داده‌های آماری تنظیم‌شده توسط پژوهشگران یا مراکز تحقیقی مستقل برای شهر کراچی و دیگر جمعیت‌های شهری پاکستان وجود دارند که هر فردی بتواند به‌صورت آزاد به آن‌ها دسترسی داشته باشد و برای استفاده در تجزیه‌وتحلیل مناسب باشند تا با به‌کارگیری آن‌ها بتوان ظرفیت محدود دولت در آمارگیری را در تمام سطوح تقویت نمود؟

در ایالت سنِد، تعداد شهرک‌های غیررسمی از سوی دولت در مجموع ۱۴۱۴ برآورد شده است که از این میان ۵۷۵ شهرک در کراچی و ۴۰۸ شهرک در شهر حیدرآباد واقع است. یک بررسی انجام‌شده توسط بانک جهانی در سال ۲۰۰۸ میلادی میلادی نشان می‌دهد که تعداد این حلبی آبادی ها در مناطق شهری ایالت پنجاب ۹۰۲، در خیبر پختونخوا ۶۵، در بلوچستان ۵۵ و در اسلام‌آباد ۵۲ می‌باشد. بر اساس این آمار و ارقام قدیمی می‌توان تعداد مجموع مناطق شهری غیر استاندارد پاکستان را در حدود ۲۴۸۸ تخمین زد.

البته در اینجا این نکته را باید یادآور شد که در این اعداد و ارقام از مناطق شهری متعددی که فاقد استانداردها و طرح‌های رسمی شهرسازی هستند، صرف‌نظر شده است. چنانکه بر اساس پروژه آزمایشی اورنگی و برنامه استراتژیک توسعه شهر کراچی، حدود ۹۰۰ محله در داخل شهر کراچی وجود دارند که به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به مناطق حومه شهر می‌باشند و ضمن آنکه فاقد طرح‌های رسمی شهرسازی و مکانیسم منظم ارائه خدمات بوده و در آن‌ها برای دسترسی به آب و دیگر امکانات عمومی اکثر از روش‌های غیرقانونی استفاده می‌شود، در این آمارها در نظر گرفته نشده‌اند. شهرهایی مانند کراچی با مشکلی مضاعف مواجه‌اند و آمارهای مربوط به شهرک‌های غیررسمی یا جمع‌آوری و تنظیم نمی‌شوند و یا اگر آماری هم تنظیم می‌شود، در آن‌ها اعداد و ارقام مربوط به هر یک از عناصر و به‌ویژه شاخص‌های اجتماعی مهمی مانند بهداشت تفکیک نمی‌گردند.

در شرایطی که دولت‌های سطوح مختلف (فدرال، ایالتی و شهری) حتی آمار صحیح و واقعی ساکنان قلمرو خود را در دسترس ندارند، چگونه می‌توانند با برنامه‌ریزی‌های اضطراری با بحران مقابله نمایند؟

علاوه بر این، آمار مربوط به تعداد و نوع ساختمان‌ها در مناطق مذکور چگونه و از کجا تأمین خواهد شد؟ چه نوع مجاورت‌ها و تعاملات اجتماعی می‌توانند زمینه‌ساز شیوع ویروس در این مناطق گردند؟ زیرساخت‌های موجود تا چه اندازه می‌تواند برای تأمین امکانات برای ساکنان این مناطق مؤثر واقع گردد؟ بدون دسترسی به آمار در این زمینه‌ها، برنامه‌های مبارزه با کرونا صرفا یک بازی بر مبنای حدس و گمان خواهد بود و این امر نواقصی را در مکانیسم پیشگیری از شیوع بیماری ایجاد می‌کند. باوجود این نواقص، می‌توان مدعی انجام کمک‌ها در سطح مردمی شد، اما در مناطقی که نیاز به کمک و توجه بیشتری برای مقابله با شیوع ویروس کرونا دارند، شاید نتوان کمک‌ها را در حد مطلوب ارائه نمود.

در پاکستان، ظاهرا جامع‌ترین و معتبرترین آمار در مورد جمعیت در سرشماری عمومی جمع‌آوری می‌گردد، اما با بررسی روشی که در سرشماری سال ۲۰۱۷ میلادی اختیارگردید، به‌طور واضح می‌توان به غیرمؤثر بودن این اعداد و ارقام پی برد. در این سرشماری، افراد به‌جای سکونت فعلی، بر اساس محل سکونت اصلی مندرج در شناسنامه‌هایشان در آمارها ثبت شده و به‌عنوان ساکنان همان مناطق محسوب گردیدند.

چنین آماری برای هیچ‌گونه مطالعات بعدی نمی‌تواند مورداستفاده مؤثر قرار گیرد و به‌ویژه برای تحلیل مفصل زندگی مردم مناطق شهری پاکستان و عوامل تأثیرگذار بر آن به‌هیچ‌وجه قابل‌استفاده نیست. همین بحران ویروس کرونا را در نظر بگیرید. وقتی حتی آمار معتبر درباره شهروندان در دسترس نباشد، دولت چگونه می‌تواند مدل فراگیری جهانی را برای پیشگیری از شیوع ویروس ترتیب دهد؟

یک پژوهش انجام‌شده به مدت ۱۸ ماه در ۱۳ محله غیراستاندارد کراچی توسط نقشه شهر کراچی (Karachi Urban Lab) نشان می‌دهد که برخی از مردم در این مناطق در زمین‌هایی به وسعت ۲۰ یارد مربع زندگی می‌کنند. خانواده‌های ساکن این مناطق به‌طور میانگین مشتمل بر ۸ یا ۹ نفرند، اما در خانه‌هایی که وسعت آن‌ها با احتساب آشپزخانه، دستشویی و غیره به‌اندازه یک اتاق یا حتی کمتر از آن است، زندگی می‌کنند.

در مناطقی که جمعیت به‌صورت عمودی و با ساختمان‌های بلند گسترش‌یافته است، تعداد ۳۰ نفر در هر ۸۰ یارد مربع از زمین سکونت دارند. تعداد افراد خانواده‌ها در این مناطق چندین برابر میانگین ارائه‌شده در سرشماری ۲۰۱۷ میلادی می‌باشد. واقعیت این است که اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی در چنین شرایطی تقریبا غیرممکن است. این نوع تراکم جمعیت زنگ خطری برای سلامت و زندگی ساکنان مناطق شهری سرتاسر پاکستان در برابر شیوع ویروس کرونا به شمار می‌رود. در چنین شرایطی اگر مقررات حکومت‌نظامی و قطع عبور و مرور برقرار گردد و یا ساعات قرنطینه افزایش داده شود، این امر برای خانواده‌هایی که مجبور به ماندن در خانه‌های تنگ و متراکم می‌شوند کمتر از یک فاجعه نخواهد بود.

در مورد زمین‌های کوچک‌تر و مناطق دارای جمعیت متراکم‌تر، وضعیت ناامیدکننده‌تر خواهد بود. افزون بر این، برخی از مطالعات نشان می‌دهند که مساحت ۸۸ درصد از خانه‌های شهر برابر با ۱۲۰ یارد مربع و حتی کمتر از آن است. تضاد بین شرایط این افراد و ساکنان ۲ درصد از خانه‌ها با مساحت ۴۰۰ تا ۲۰۰ یارد مربع را به‌طور واضح می‌توان ملاحظه نمود.

بهداشت و آسیب‌پذیری

در ۱۸ ماه اخیر ده‌ها شهرک غیررسمی کراچی در معرض خطرات قرار گرفته اند. در ناحیه مرکزی شهر بیش از هزار خانواده از قبل بی‌خانمان شده‌اند. تحقیق مشترک ما با ساکنان شهرک‌های غیراستاندارد شهر که در حال حاضر ادامه دارد نشان می‌دهد که در ۴۰ درصد از خانواده‌های ساکن این مناطق حداقل یک نفر نیاز به توجه ویژه پزشکی یا اجتماعی دارد. علاوه بر تعداد زیادی از افراد که مقاومت بدنشان پایین می‌باشد، نیازهای رسیدگی بهداشتی و درمانی، جسمانی و اجتماعی نیز در جای خود مطرح می‌باشد. حدود ۷۰ درصد از این افراد را می توان در رده بیماران ارثی قرار داد که احتمال ابتلای آنان به ویروس کرونا می تواند بالا باشد.

در کنار اضطراب ناشی از تخلیه خانه‌ها، خبر شیوع ویروس کرونا نگرانی و ناآرامی فکری و روانی ساکنان مناطق غیراستاندارد شهر را به‌شدت افزایش داده است. درحالی‌که از قبل نیز فشار بسیار زیادی در ارتباط با تأمین نیاز به آب، غذا و سلامتی در این خانواده‌ها وجود داشته است، اکنون قرنطینه باعث افزایش فشار ذهنی آن‌ها شده است. تحقیقات متعدد روان‌شناختی ثابت کرده است که فشار ذهنی موجب پایین آمدن میزان مقاومت بدن می‌گردد.

زنان و دختران به‌طور خاص در برابر این عوامل استرس‌زا آسیب‌پذیر هستند. آنان به‌احتمال‌زیاد در مدت قرنطینه در داخل خانه‌ها محصور گردیده و ناچارند بار سنگین مراقبت از خانه را بر دوش کشند.

افزایش میزان خشونت علیه زنان و دختران در زمان قرنطینه در کشورهای چین، انگلستان و ایالات‌متحده آمریکا گزاش شده‌است. نگرانی‌های واقعی در مورد سلامت و امنیت زنان و دختران در سراسر پاکستان، به‌ویژه در خانه‌های پرجمعیت و فاقد نظم و ترتیب وجود دارد.

ناامنی، عدم اطمینان و استرس، ساکنان شهرک‌های غیررسمی را در معرض خطر بالای ضعف سیستم ایمنی بدن قرار می‌دهد و بر آسیب‌پذیری آنان در برابر ویروس کرونا می‌افزاید.

برنامه‌ریزی بلندمدت

بیماری شایع و همه‌گیر کرونا باید یک زنگ هشدار برای بیدارسازی فوری برنامه ریزان شهری، بوروکرات‌ها و سیاست‌گذاران پاکستان باشد تا در تمام تصمیم‌گیری‌های خود در آینده مسئله نابرابری و نیازهای بنیادین مردم را به عنوان یک ضرورت در نظر داشته باشند.

حکومت‌داری نادرست و عملکرد ضعیف روند حسابرسی در سطوح مختلف دولت در چندین دهه اخیر همواره مانع برنامه‌ریزی بهتر و مؤثرتر بوده است. سیاست‌گذاران دیگر نمی‌توانند مسائل و مشکلات ساکنان این مناطق را نادیده بگیرند. زیرا این مناطق نقش مهمی را در اداره شهرها ایفا می‌کنند و ازآنجاکه برخی از این مناطق در حال حاضر آسیب‌پذیرتر هستند باید موردتوجه قرار گیرند.

به عبارت ساده، اثرات طولانی‌مدت ویروس کرونا و همچنین تأثیرات تغییرات اقلیمی در مناطقی که درگذشته هیچ‌گاه شامل طرح‌های توسعه نبوده‌اند، بسیار شدید خواهد بود. در ذیل پیشنهادهایی فوری و بلندمدت در این زمینه ارائه می‌شود:

  • نظام دولت‌های محلی در سرتاسر پاکستان احیا گردد.
  • کمیته هماهنگی با حضور نمایندگان دولت‌های ایالتی/ محلی، سازمان‌های غیردولتی و رهبران محلی به‌طور فوری ایجاد گردد.
  • افراد نیازمند به خدمات بهداشتی و درمانی موردتوجه قرارگرفته و تعداد آنان مشخص گردد.
  • اسناد شامل آمارهای به‌روز از جمعیت ساکن هریک از ‌ناحیه های شهر و به‌خصوص شهرک‌های غیررسمی تنظیم و آمار متعلق به تراکم جمعیت گردآوری شود.
  • بودجه اضطراری برای بهبود زیرساخت‌های موجود انتقال و توزیع آب و تضمین توزیع اضطراری آب بهداشتی و ارزان در شهرک‌های غیررسمی تصویب گردد.

انتهای پیام/ص

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 939 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • برگزاري ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین
    به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار شد.

  • برگزاری «محفل شعر امام رضا(ع)» در راولپندی پاکستان
    رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد به مناسبت دهه کرامت، همایشی با عنوان «محفل شعر امام رضا(ع)» در خانه فرهنگ کشورمان در شهر راولپندی پاکستان برگزار کرد.

  • بازدید رایزن فرهنگی کشورمان از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد
    حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد بازدید کرد.

  • تکاپوی مسلمانان جهان در روزهای پایانی رمضان + عکس
    تصاویر منتشر شده از روزهای ماه رمضان و تکاپوی مردم روزه‌دار نشان می‌دهد که شور و حال روزه‌داران سراسر جهان با روزهای اول ماه رمضان چندان تفاوتی نکرده است.

  • رونمايي از فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در لبنان
    از سوي رايزني فرهنگي ايران در لبنان، فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در «باغ زيتون» رونمايي شد.