English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
يکشنبه ١٤ آذر ١٤٠٠
آیا مصر در مسیر انقلاب دیگری حرکت می‌کند؟
آیا مصر در مسیر انقلاب دیگری حرکت می‌کند؟ تاریخ ثبت : 1399/07/15
طبقه بندي : ,,
عنوان : آیا مصر در مسیر انقلاب دیگری حرکت می‌کند؟
نويسنده : رضا ابن علی، کارشناس مصر
تهيه و تدوين : <#f:1015/>
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : <#f:1017/>
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : مدتی است که مصر شاهد ناآرامی ها و اعتراضات پراکنده ای در گوشه و کنار کشور می باشد برخی خبرگزاری ها همچون الجزیره نیز آن را با آب و تاب بسیاری بازتاب می دهند تا به ناظران بیرونی اینگونه القاء کنند که تحولات در مصر به سمت انقلاب دیگری پیش می رود و حکومت فعلی سرنگون خواهد شد. ما در این نوشتار می خواهیم با بررسی اوضاع مصر در زمینه های مختلف به این پرسش پاسخ دهیم آیا مصر با توجه به برخی ناآرامی ها و اعتراضات در مسیر انقلاب دیگری قرار دارد؟ در پاسخ به این سوال ابتداء باید چند موضوع را مورد بررسی قرار داد و پس از بررسی آنها، پاسخ سوال فوق را خدمت خوانندگان ارائه خواهم کرد.
متن : <#f:1066/>
:

1-: مشکلات مصر در حوزه اقتصاد و درآمد های ارزی

ابتداء به مهمترین منابع درآمد دولت مصر اشاره می کنم عمده درآمد ارزی مصر از چند طریق تأمین می شود

-توریسم و گردشگری

-ارزآوری کارگران مصری که در کشورهای حوزه خلیج فارس بخصوص عربستان کار می کنند

- در آمد حاصل از کانال سوئز

-کمک های خارجی

مصر قبل از ظهور و شیوع کرونا، به تازگی داشت اقتصاد خود را پس از یک دوره نابسامانی بعد از سرنگونی مبارک و درگیری های داخلی سر و سامان می داد و رشد اقتصادی 5/6 درصدی را تجربه می کرد اما با شیوع کرونا بسیاری از بخش های اقتصادی آن دچار مشکل شد درآمد حاصل از توریسم که سال 2019 م نزدیک به 13 میلیارد دلار بود تقریبا صفر شد درآمد ارزی حاصل از آورده کارگران مصری، درآمد کانال سوئز، سرمایه گذاری خارجی و کمک های خارجی همگی به شدت کاهش یافت. لذا کشور مصر در حال حاضر همچون بسیاری از کشورهای جهان از لحاظ اقتصادی در شرایط بدی به سر می برد و بطور طبیعی در چنین مواقعی فشار بر طبقه های متوسط و ضعیف جامعه بیشتر می شود در چنین شرایطی هر گونه حادثه ای مرتبط با ارکان حکومت و به ضرر مردم اگر چه کوچک، ممکن است مردم را به خیابان ها بکشد زیرا زمینه اعتراض بر اثر فشارهای اقتصادی وافزایش اختلاف طبقاتی از قبل پدید آمده است و آنها بر اثر اندک تحریکاتی و به کوچکترین بهانه ای ممکن است اعتراضاتشان را علنی کنند.

2-مشکلات مصر در حوزه سیاست خارجی

کشور مصر در حال حاضر با چند معضل اساسی در سیاست خارجی خود روبروست

 الف- بزرگترین معضل، موضوع سد "النهضه" اتیوپی می باشد سدی که با آبگیری آن به شکلی که اتیوپی می خواهد اگر انجام شود حق آبه مصر به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت وکشاورزی این کشور تقریبا نابود خواهد شد. تا کنون چندین دور مذاکره در سطح سران و وزرای خارجه و نمایندگان سه کشور اتیوپی، سودان و مصر برگزار شده اما آنها هنوز نتوانسته اند به توافق جامعی دست پیدا کنند پر واضح است که رود نیل شاهرگ حیاتی مصر می باشد و شکست نمایندگان این کشور در مذاکره با اتیوپی در خصوص جق آبه و نحوه آبگیری سد، تاثیر منفی بر نگاه مردم به دولت مصر گذاشته و آنها این ناکامی را ناشی از ضعف حکومت می دانند.

ب- معضل دومی که سیاست خارجی مصر با آن دست به گریبان است موضوع جنگ داخلی لیبی و دخالت ترکیه به نفع دولت سراج در این کشور است در حال حاضر آنکارا با عنوان اینکه دولت مرکزی لیبی به رهبری سراج دولت قانونی و تحت حمایت سازمان ملل است از نیروهای سراج در جنگ داخلی لیبی حمایت می کند و ضمن امضای توافق نامه ای با دولت مرکزی لیبی اقدام به اعزام نیرو و تجهیزات به آن کشور کرده است این مساله با مخالفت گسترده دولت قاهره مواجه شده است زیرا دولت مصر از نیروهای ژنرال حفتر که در مقابل نیروهای سراج هستند حمایت می کند. به همین دلیل مصر ترکیه را متهم به دخالت در امور داخلی لیبی کرده و از اتحادیه عرب و مجامع بین المللی درخواست نموده این دخالت ها را محکوم نمایند.

در واقع جنگ داخلی لیبی و کشیده شدن آن به نزدیکی مرزهای مصر و امکان نفوذ عناصر اخوان المسلمین که مورد حمایت ترکیه هستند از طریق لیبی به داخل مصر، حکومت مصر را سخت به خود مشغول کرده در همین راستا بازداشت برخی کارگران مصری شاغل در لیبی توسط نیروهای دولت سراج و تحقیر نمودن آنها و نمایش آن از طریق شبکه های تلویزیونی غرور مردم مصر را جریحه دار کرد این در حالیست که دولت مردان مصر همواره به ارتش این کشور و قدرت آن می بالند.

ج- معضل سومی که در حوزه سیاست خارجی حکومت مصر با آن مواجه است موضوع اختلافات این کشور با ترکیه می باشد از طرفی مصر با ترکیه حجم بالای از تبادلات اقتصادی را دارند از طرف دیگر دولت اردوغان از حامیان اصلی اخوان المسلمین در مصر می باشد اختلاف دیدگاهها بین دو کشور در زمینه های مختلف از سال 2013م و پس از کنار زدن مرسی توسط ارتش و بدست گرفتن قدرت توسط سیسی که فردی بشدت ضد اخوانی است شروع شد و به دنبال آن سطح روابط سیاسی دو کشور به کاردار کاهش پیدا کرد. اما به رغم کاهش سطح روابط سیاسی، روابط اقتصادی دو کشور ادامه یافت و شاید بتوان گفت: هنوز هم مصر یکی از مهمترین شرکای تجاری ترکیه در قاره آفریقا است. این دو کشور مهم جهان اسلام در باره جنگ داخلی سوریه، روابط با عربستان، امارات و قطر اختلاف دیدگاه های عمیقی دارند و آخرین اختلاف دیدگاه دو کشور نیز در خصوص نحوه بهره برداری از منابع شرق دریای مدیترانه و مشخص کردن منطقه مخصوص به هریک از دو کشور می باشد.

3-مشکلات مصر در حوزه دینی

در حوزه دینی اختلاف بین سیسی و شیخ الازهر موضوعی است که امروز برای همه مردم آشکار می باشد سیسی در موضوع برخورد با اخوانی ها، تکفیری ها و برخی احکام و فتاوای الازهر-مثل موضوع طلاق شفاهی- و موضوعات مربوط به تجدید گفتمان دینی نظرات خاص خود را دارد و انتظار داشت که شیخ الازهر نیز در مسیر خواسته های او قدم بردارد اما احمد طیب به رغم همراهی نسبی در برخی موضوعات با وی، آنگونه که سیسی می خواست با رییس جمهور همراهی نکرد سیسی نیز از چند ماه قبل تلاش بسیاری کرد تا الازهر و شیخ آن را تحت فشار قرار دهد تا آنگونه که او انتظار دارد رفتار نماید و این موضوع باعث شد که طرفداران الازهر و احمد طیب ضد سیسی تحریک شوند البته در حال حاضر سیسی تا حدودی از فشارها بر الازهر کم و از مواضعش عقب نشینی کرده است. در عوض الازهر نیز ضمن صدور بیانیه ای از دولت در مقابل معترضان و آشوب طلبان حمایت کرده و مردم را دعوت به صبر و آرامش نموده است.

4-مشکلات مصر در حوزه سیاست داخلی

فضای بسته سیاسی در داخل مصر و سرکوب هر نوع اعتراض مدنی و صدور احکام سنگین برای متهمان سیاسی و فوت برخی از آنها در زندان بسبب شرایط بد حاکم بر زندان ها، باعث نارضایتی فعالان سیاسی و اجتماعی کشور شده است انحصار بیشتر فعالیت های اقتصادی در دست ارتش این کشور و فساد حاکم بر پروژه های اقتصادی آنهم در شرایطی که بیشتر مردم در سختی معیشت بسر می برند. در کنار افشاگری های "محمد علی" از مخالفان سیسی، در خصوص فساد بین سران ارتش و خانواده حاکم -او مدتی بعنوان پیمانکار با سران ارتش در ارتباط بوده و هم اکنون در اسپانیا بسر می برد- آتش خشم مردم را شعله ورتر کرده است و آنها نیز برای فرو نشاندن خشم شان هر از چند گاهی و به بهانه ای بر ضد حکومت تظاهراتی می کنند. ضمن اینکه اقدامات دولت در این شرایط برای تخریب خانه های حاشیه نشین ها باعث شده یک نارضایتی عمومی در بین مردم ایجاد شود. و اتفاقا همین اقدام اخیر در این شرایط سخت اقتصادی جرقه ای برای روشن شدن آتش اعتراضات مردمی بود.

ملاحظه: آیا با توجه به مطالب فوق مصر در مسیر انقلاب دیگری قرار دارد؟ از دیدگاه بنده جواب منفی است بنابر دلایل زیر:

1-در کنار نکات منفی که در بالا ذکر شد نباید از این نکته غافل شد که دولت مصر در مواجه با کرونا که هم اکنون به یک معضل جهانی تبدیل شده بسیار خوب عمل کرده است و توانسته تا حدود زیادی از شیوع کرونا جلوگیری و این مرض را کنترل کند لذا بسیاری از محدویت های کرونایی در حال حاضر برداشته شده آمار روزانه مبتلایان مدتی است که زیر 150 نفر  و میزان مرگ و میر زیر 20 نفر بوده است. و این موضوع تأثیر مثبتی روی افکار عمومی مصری ها گذاشته است.

2-مردم مصر در کمتر از یک دهه گذشته شاهد دو تغییر و تحول مهم در سطح رییس حکومت بوده اند تغییر و تحولاتی که با خونریزی همراه بوده و به امنیت داخلی و اقتصاد این کشور صدماتی را وارد نموده است و کشور نیز برای مدتی در حالتی از هرج و مرج به سر می برد همچنین مردم مصر شاهد هستند که کشور همسایه آنها(لیبی) که روزگاری در ثبات و آرامش بسر می برد و از اقتصاد نسبتا خوبی برخوردار بود چگونه با برپایی اعتراضات کور امروز دچار جنگ داخلی و ویرانی شده است لذا بیشتر مردم دوست ندارند وارد اعتراضاتی شوند که سرانجام آن مشخص نیست و ممکن است اوضاع را بدتر کند.

3-در حال حاضر در میان مخالفان حکومت، نه هیچ حزب و تشکل قوی دیده می شود و نه، هیچ شخصیت کاریزماتیکی که بتواند اعتراضات را رهبری کند اخوانی ها که روزگاری یکی از قویترین تشکیلات حزبی را داشتند بشدت سرکوب شده اند ضمن اینکه جایگاه خودشان را نیز بین مردم تا حدود زیادی از دست داده اند. لذا در حال حاضر هیچ تشکیلات قوی یا حزبی که پشتیبان اعتراضات مردم در مصر باشد مشاهده نمی شود.

از لحاظ رهبری فردی اعتراضات، هیچ شخصیت کاریزماتیک مصری که بتواند معترضان را هدایت و رهبری کند وجود ندارد، نه"محمد علی" افشاگر فساد ارتش و خانواده حاکم در حد و اندازه ای است که بتواند رهبری مخالفان و اعتراضات را در دست بگیرد. و نه، دکتر «أیمن نور» مخالف سیسی و رئیس سابق پارلمان مصر و رییس حزب "غد الثوره" که از نامزدهای سابق انتخابات ریاست جمهوری در این کشور بود  و هم اکنون در بیروت بسر می برد.

اکنون ممکن است این سوال به ذهن خطور کند "اعتراضاتی که این روزها در گوشه و کنار مصر مشاهده می شود را چگونه باید تحلیل کرد؟" شکی نیست نارضایتی ها و اعتراضاتی وجود دارد اما باید دید آیا حجم اعتراضات به همان اندازه ای است که برخی خبرگزاری ها اخبار آن را مخابره میکنند یا اینکه ما با یک پروپاگاندای خبری مواجهیم  به نظر می رسد حجم اعتراضات به اندازه ای نیست که موجی به راه اندازد و انقلابی در پیش باشد. در حال حاضر کشور مصر با یک سری جنبش های اعتراضی بی سر مواجه است که گاه گاهی در گوشه و کناری قد علم کرده و یا خواهد کرد و به سرعت سرکوب خواهد شد و رو به خاموشی خواهد گذاشت چون این جنبش ها دارای رهبری واحدی نیستند و هیچ تشکیلات و حزبی در پشت آنها قرار ندارد لذا هیچگونه انسجامی نداشته و قابل هدایت نمی باشند.

نتیجه گیری

به نظر نگارنده این سطور، در آینده نزدیک احتمال انقلاب و تغییر حکومت در مصر به رغم برخی اعتراضات پراکنده بسیار ضعیف است. اما این احتمال وجود دارد که به دلیل سرکوب شدید اخوان توسط حکومت چیزی شبیه آنچه برای سادات اتفاق افتاد را در آینده شاهد باشیم.

انتهای پیام/

 

 

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 930 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • برگزاري ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین
    به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار شد.

  • برگزاری «محفل شعر امام رضا(ع)» در راولپندی پاکستان
    رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد به مناسبت دهه کرامت، همایشی با عنوان «محفل شعر امام رضا(ع)» در خانه فرهنگ کشورمان در شهر راولپندی پاکستان برگزار کرد.

  • بازدید رایزن فرهنگی کشورمان از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد
    حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد بازدید کرد.

  • تکاپوی مسلمانان جهان در روزهای پایانی رمضان + عکس
    تصاویر منتشر شده از روزهای ماه رمضان و تکاپوی مردم روزه‌دار نشان می‌دهد که شور و حال روزه‌داران سراسر جهان با روزهای اول ماه رمضان چندان تفاوتی نکرده است.

  • رونمايي از فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در لبنان
    از سوي رايزني فرهنگي ايران در لبنان، فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در «باغ زيتون» رونمايي شد.