English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
يکشنبه ٠٢ آبان ١٤٠٠
اخبار > بررسی نقش معنویت در بحران‌های فردی و اجتماعی در یونان


  چاپ        ارسال به دوست

بررسی نقش معنویت در بحران‌های فردی و اجتماعی در یونان

رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در یونان با همکاری دانشگاه باقرالعلوم(ع)، نشست تخصصی «نقش معنویت در بحران‌های فردی و اجتماعی» در بستر فضای مجازی برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست تخصصی «نقش معنویت در بحران‌های فردی و اجتماعی» به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در یونان با همکاری دانشگاه باقرالعلوم(ع) با حضور و سخنرانی الكسيس لكاكيس، دانشجوی دكترى مطالعات بين‌الملل دانشگاه پانتئون، يورگوس فراگوس، دانشجوی دکتری روابط بين‌الملل دانشگاه اژه، يانيس ميلونليس، دانشجوی الهيات و مطالعات اسلامی دانشگاه ارسطو از یونان و خانم‌ها مریم غازی اصفهانی و اعظم وفائی و سید محمد رضا هاشمی، دانشجویان دکتری در دانشگاه باقرالعلوم(ع) در بستر فضای مجازی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، مهدی نیکخواه قمی، رایزن فرهنگی کشورمان ضمن تشریح روابط علمی و فرهنگی میان ایران و یونان گفت: همان‌طور که می‌دانید ایران و یونان دو پایه تمدنی شرق و غرب هستند و در طول تاریخ تعاملات بسیاری با هم داشته‌اند. بسیاری از این تعاملات در حوزه علمی و دانشگاهی بوده و در طول تاریخ دانشمندان زیادی از ایران و یونان با هم در ارتباط بودند و مناسبات علمی و دانشگاهی قابل توجهی بین این دو کشور شکل گرفته است.

وی افزود: اندیشمندان ایرانی از آراء اندیشمندان و فلاسفه یونانی بهره برده و بدان افزوده اند. همچنین دانشمندان ایرانی نقش مهمی در ترجمه دیدگاه فلاسفه یونانی به دیگر ملل شرق داشتند. اما متاسفانه در عصر حاضر روابط دانشگاهی بین ایران و یونان علیرغم این پیشینه تاریخی آن‌چنان که باید نیست و باید تلاش کنیم که این ارتباطات دانشگاهی را توسعه دهیم. خوشبختانه در عصر فرامرزها قرار داریم و تکنولوژی این ظرفیت را برای ما فراهم کرده است که بتوانیم نشست‌های تخصصی را بین اندیشمندان جوان ایرانی و یونانی برقرار کنیم.

نیکخواه قمی تأکید کرد: خصوصاً موضوع این نشست که موضوع مهمی در عصر حاضر است و تمام جوامع بشری با چالش‌های جدیدی مواجه هستند که معنویت نقش مؤثری در مواجهه با آن ها دارد. در معنویت امید، آرامش و شادی درونی بروز می کند. دلیل آن این است که معنویت اصلی ترین و مرکزی ترین عنصر دین و مشخص کننده ارتباط فرد با خدا است، لذا تمسک به معنویت یعنی تمسک به قدرت لایتناهی خالق هستی که همین امر آرامش درونی را به ارمغان می آورد.

خانم مریم غازی اصفهانی، دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه باقر العلوم علیه اسلام سخنانی با عنوان مقایسه اسلام و سکولاریزم در توجیه همه‌گیری کووید-19 ارائه و اظهار کرد: بدی ها، رنج ها یا "شرور" حوادث و بلاهایی هستند که نتیجه حوادث طبیعی اطراف ما است. مانند زمین لرزه، سیل، طوفان، مرگ و بیماری که به انسان اجازه لذت کامل از خوبی‌های این دنیا را نمی‌دهد. از ابتدای خلقت جهان و در طول تاریخ همیشه چنین موضوعاتی برای بشر وجود داشته است.

وی ادامه داد: در قرن گذشته وبا و سیل باعث کشته شدن بسیاری از مردم و تحت تأثیر قرار دادن بسیاری از جوامع شده است. در دهه گذشته انسان با انواع بیماری‌ها و چالش‌های جدی روبرو بوده است. این روزها همه‌گیری کووید-19 مهم‌ترین چالش جهانی است که بر ابعاد اقتصادی ، سیاسی، فرهنگی و مذهبی زندگی انسان تأثیر عمیقی گذاشت. همه گیری ویروس کرونا یک نمونه و نوعی از رنج در جهان است که شرور نامیده می‌شود.

غازی اصفهانی بیان کرد: متفکران و فلاسفه و همچنین مردم عادی سعی کردند توجیهات و دلایل مناسبی برای این رنج ها پیدا کنند. سوالی که همیشه در ذهنشان بوده این است که این امور به چه دلیلی رخ می‌دهند آیا این پدیده ها با نظم جهان منافات دارند؟ آن‌ها درصدد آن بودند که علت پدیده‌های پیرامون خود از جمله سختی و بداقبالی را بدانند تا بتوانند بهتر از موقعیت‌های دشوار عبور کنند و بتوانند شادی و نشاط خود را حفظ کنند. آنها خواهان تفسیر و خوانش دین از این امور بودند.

در ادامه، الكسيس لكاكيس، دانشجوی دكترى مطالعات بين‌الملل دانشگاه پانتئون مطلبی با عنوان نقش معنویت در روابط بین‌الملل ارائه کرد. وی ضمن ارائه دیدگاه رویکرهای اصلی در روابط بین‌الملل یعنی واقع‌گرایی جدید، لیبرالیسم نهادگرا، ساخت‌گرایی در خصوص معنویت گفت: لیبرالیسم نهادگرا تصدیق می‌کند که رئالیسم، معنویت را از نظر تأثیرات سیاست کاملا نادیده می گیرد.

وی افزود: دو نظریه پرداز اصلی روابط بین الملل سنتی لیبرالیست، جودیت گلدشتاین و رابرت کوهین گفتند: «ایده ها مهم هستند.» منظور آن دو از ایده‌ها، همان معنویت، مذهب، فرهنگ و هرچیزی که در بردارنده ایده باشد است. گزاره‌ها، احزاب سیاسی و نهادها می‌توانند تحت تأثیر ایده‌های معنوی قرار بگیرند زیرا بسیاری از این نهادها منعکس کننده این ایده‌ها هستند. بنابراین این پرسش مطرح می‌شود که باورهای معنوی چگونه می‌تواند بر سیاست خارجی تأثیر بگذارد؟ به عنوان مثال وقتی یک گزاره در مقابل گزینه‌های متعددی قرار می‌گیرد، تصمیم‌گیری در خصوص این‌که کدام سیاست دنبال شود چگونه اتخاذ می‌شود. بنابراین رویکرد اصلی این است که ایده‌ها مهم ارزیابی می‌شوند.

لكاكيس در ادامه به سومین رویکرد در روابط بین‌الملل پرداخت و گفت: ساخت‌گرایی که در دهه نود میلادی پس از فروپاشی نظام دوقطبی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی مطرح شد. ساخت‌گرایی انتقادی شدید نسبت به هر دو نوع رئالیسم یعنی رئالیسم مدرن و لیبرالیزم است که می‌گوید معنویت یا هر نوع امور غیر مادی که در طی تاریخ تکوین یافته و بافت هویتی گرفته اند باید مد نظر قرار گرفته شود. هویت مشتمل بر معنویت، دین، فرهنگ و اخلاق هر کشوری تأثیر به سزایی در سیاست بین‌الملل و در روابیط بین دولت‌ها دارد. رویکردهای دیگر با این دیدگاه مطابقت ندارند. بنابراین رویکردی جایگزین ارائه کردند.

وی یادآور شد: بر این اساس تز اصلی در ساخت‌گرایی در روابط بین‌الملل این است که علاقه‌مندی را ایجاد می‌کند و به آن‌ها شکل می‌دهد. این قدری مبهم و انتزاعی است و در واقع به این معنا است که تصمیم‌گیران عرصه سیاست، سیاستمداران، احزاب سیاسی، رژیم‌های سیاسی جدا از فرهنگی که در آن زیست می‌کنند، نیستند و نمی‌توانند خارج از این هویت که معنویت هسته مرکزی آن است باشند.

سید محمدرضا هاشمی اظهارات خود مبتنی بر سه رویکرد اسلامی به معنویت در ساخت جامعه را ارائه کرد و گفت: معنویت در حل چالش‌ها و بحران‌های فردی و اجتماعی می‌تواند سه نقش داشته باشد. اولین نقشی که معنویت می‌تواند در ساخت جامعه و انسان ایفا کند، مبارزه با نفس است. خودسازی جنگی داخلی است؛ جنگ با دشمنی که در درون خود داریم و این همان خودسازی است. این دشمن عبارتست از شهوت و تمایلات دنیوی. این دشمن بزرگی است. بر این اساس در خودسازی ما جنگی داخلی با دشمن درونی داریم.

وی ادامه داد: بنابراین، خوسازی و معنویت مهم‌ترین و بهترین جهاد است. اما پرسش این است چرا؟ برای این‌که دشوارتر است. چون دشمنی که در درون خود داریم خطرناک‌تر از دشمنان بیرونی است.

هاشمی افزود: نقش دیگری که معنویت می‌تواند در زندگی ما ایفا کند همانند دارو است. زیرا ما مشکلات معنوی داریم. همان‌طور که جسم ما بیمار می‌شود، روح ما هم بیمار می‌شود. و موضوع جالب که وجد دارد این که بیماری‌ای که در قلب و روح خود داریم خطرناک‌تر از بیماری جسمی است. در 12 آیه از قرآن کریم خداوند افرادی را ترسیم می‌کند که در قلب‌هایشان بیماری وجود دارد و در مقابل، گروهی دیگر از مردم وجود دارند که قلب پاک و سالمی دارند. در آیه‌ای خداوند می‌فرماید: في قُلوبِهِم مَرَضٌ و در دلهای آنان بیماری است. خداوند درباره حضرت ابراهیم (ع) پدر ادیان توحیدی می‌فرماید: وَإِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ و از پیروان او (نوح) ابراهیم بود که با قلبی پاک و سالم (از شرک) به سوی پروردگار خویش آمد. قلب پاک تنها چیزی است که در روز قیامت سودمند است. امام علی (ع) نخستین پیشوای شیعه می‌فرماید: آگاه باشید که فقر یک مصیبت است اما بدتر از فقر بیماری بدن است در حالی که بدتر از بیماری های جسمی بیماری قلب است.

وی همچنین در خصوص سومین رویکرد گفت: سومین رویکرد معنویت به عنوان یک سفر است. این سومین نقشی است که معنویت می‌تواند در زندگی ما ایفا کند. در ادبیات اسلامی، از معنویت سفر توصیف شده است. همه ما در یک مسیر قرار داریم و ما در این مسیر یا به خدا نزدیک و یا از خدا دور می‌شویم. خداوند میفرماید: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ ما از آنِ خدائیم؛ و به سوی او بازمی‌گردیم. بنابراین از منظر اسلام، سفر معنوی تلاش برای نزدیکی به خدا است. و همه چیز برای این سفر فراهم شده است.

چهارمین سخنران این نشست يورگوس فراگوس، دانشجوی دکتری روابط بين‌الملل دانشگاه اژه بود که مطالبی در خصوص نقش معنویت در صلح و همبستگی بین مردم در زمان بحران ارائه کرد.

وی مطرح کرد: همه‌گیری کرونا اگرچه یک فاجعه است و مشکلات زیادی به همراه داشته است، ولی این بحران را می‌توان به عنوان یک فرصت نیز در نظر گرفت. فرصتی برای آن‌که ارتباط بیشتری با یکدیگر برقرار کنیم و به این شیوه معنویت می‌تواند یاری‌رسان مردم باشد. در طول بحران کووید-19 برخی از کشورها تجهیزات و امکانات خود را در اختیار دیگران قرار دادند. در سطح فردی هم بشر تلاش کرد با بسیاری از نیازهای مادی و نیمه تاریک خود مبارزه کند و انسان بهتری باشد. پس از سطح فردی وارد عرصه اجتماعی می‌شویم. در این سطح می‌بایست یکپارچگی و اتحاد در سطح اجتماع، شهرها و روستاها به وجود می‌آید که ریشه در دانش، شناخت، احترام انسان‌های پیرامون ما است.

فراگوس اظهار کرد: سطح بعدی که مطرح می‌شود سطح بین‌المللی است. با کمک معنویت می‌توان صلح و پکپارچگی و تفاهم و احترام متقابل را در سطح دنیا افزایش داد و درک بهتری نسبت به یکدیگر پیدا کنیم. علاوه بر این موارد، باید دسترسی به علم و دانش برای همه فراهم شود علم، دانش و تجارب با دیگران به اشتراک گذاشته شود. مورد دیگر هنر و فرهنگ است.

وی همچنین، بیان کرد: ایران و یونان فرهنگ غنی و باستانی دارند. در این موقعیت پیش آمده می‌توان از فرهنگ و هنر جهت معرفی و شناخت بیشتر نسبت به یکدیگر بهره برد. می‌توان از فیلم، مستند، نقاشی و ادبیات  برای داد و ستد فرهنگی بهره برد که باعث شناخت بهتر نسبت به یکدیگر و اعتمادسازی متقابل می‌شود. و چهارمین مورد نیکوکاری و امور خیریه است. اگر در کشور دیگری فاجعه ای رخ دهد باید کمک کنیم و در کنار مردم آن منطقه باشیم  و دانش، منابع و امکانات خود را در اختیار آن‌ها قرار دهیم. از طریق معنویت در ارتباط خود با سایر افراد میتوان صلح، یکپارچگی و میتوان بهتر با بحران‌ها مواجهه شد.

سپس خانم اعظم وفائی به نقش معنویت در حل مشکلات اجتماعی با تمرکز بر مسئله خانواده پرداخت و اظهار کرد: معنویت مفهوم وسیع اعتقاد به چیزی فراتر از خود است. این ممکن است شامل سنت‌های مذهبی متمرکز بر اعتقاد به قدرت بالاتر باش، اما همچنین می تواند یک باور تاریخی در ارتباط فردی با دیگران بوده و کل جهان را شامل شود. از گذشته تاکنون، همیشه به معنویت توجه شده است به گونه‌ای که در یونان باستان ، یکی از عناصر اساسی در نظریه افلاطون معنویت بود. مبنای فلسفه اشراق و معنویت بود. نه تنها دانشمندان باستان، بلکه تمرکز محققان مدرن معنویت نیز هست.

وی در خصوص خانواده در اسلام گفت: در فرهنگ اسلامی، خانواده یکی از ارزش‌های اصلی است که عنصر اساسی و سنگ بنیاد جامعه مسلمانان است. از طریق ازدواج یک زن و مرد ساخته شده است. بنابراین، می‌توان گفت که ازدواج یک پیمان ارزشمند است.

آخرین سخنران این نشست، يانيس ميلونليس، دانشجوی الهيات و مطالعات اسلامی دانشگاه ارسطو بود. وی به ریشه یابی تاریخی واژه معنویت پرداخت و گفت: دین اغلب نشان دهنده بالاترین اعتقادات بشری است. انسان تلاش می‌کند واقعیت مطلق را درک کند که وی را در جهت دستیابی به بزرگترین دستاوردهای تاریخ تمدن بشری ترغیب کرده است. ادیان، عقاید، آداب و رسوم مذهبی اغلب سایر عناصر و جنبه‌های جامعه را تعیین می‌کند.

وی همچنین، مطرح کرد: دین به عنوان یک پدیده ساختارهای اجتماعی را شکل داده است.  کلمه روح همانطور که برای اولین بار در ادبیات یونان باستان ظاهر شد در اصل مترادف هوا بود که گاهی به معنی انفجار هوا است گاهی خود هوا و در نهایت نفس.  هم هوا و هم نفس ضروری ترین عنصر نور هستند.

ميلونليس اذعان کرد: دو واژه هوا و روح به طور خاص هم از سوی افکار فلسفی و هم از سوی علوم پزشکی در دوران باستان توسعه یافت. عنصر هوا مفهومی نمادی از اندیشه‌های فلسفی بوده است. این مفهوم ابتدا از سوی ارسطو و سپس از سوی فلاسفه رواقی مورد شرح قرار گرفت  که مشارکتشان در تقویت این مفهوم کلیدی بسیار مهم بود.

انتهای پیام/ص

 

 


٠٨:٣٠ - سه شنبه ٢١ ارديبهشت ١٤٠٠    /    شماره : ٧٦٩١٢٢    /    تعداد نمایش : ٥٢٣



خروج




 

گزارش تصويري
  • برگزاري ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین
    به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار شد.

  • برگزاری «محفل شعر امام رضا(ع)» در راولپندی پاکستان
    رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد به مناسبت دهه کرامت، همایشی با عنوان «محفل شعر امام رضا(ع)» در خانه فرهنگ کشورمان در شهر راولپندی پاکستان برگزار کرد.

  • بازدید رایزن فرهنگی کشورمان از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد
    حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد بازدید کرد.

  • تکاپوی مسلمانان جهان در روزهای پایانی رمضان + عکس
    تصاویر منتشر شده از روزهای ماه رمضان و تکاپوی مردم روزه‌دار نشان می‌دهد که شور و حال روزه‌داران سراسر جهان با روزهای اول ماه رمضان چندان تفاوتی نکرده است.

  • رونمايي از فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در لبنان
    از سوي رايزني فرهنگي ايران در لبنان، فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در «باغ زيتون» رونمايي شد.