English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
دوشنبه ٢٦ مهر ١٤٠٠
اخبار > وبینار بین‌المللی «شاهنامه فردوسی؛ راز جاودانگی زبان فارسی» برگزار شد


  چاپ        ارسال به دوست

در لاهور؛

وبینار بین‌المللی «شاهنامه فردوسی؛ راز جاودانگی زبان فارسی» برگزار شد

وبینار بین‌المللی «شاهنامه فردوسی؛ راز جاودانگی زبان فارسی» با حضور فردوسی شناسان، اساتید دانشگاه‌ها و پژوهشگران کشورهای ایران، ترکیه، تاجیکستان، افغانستان، قزاقستان، انگلستان، ازبکستان، پاکستان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، به مناسبت سالروز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، وبینار «شاهنامه فردوسی؛ راز جاودانگی زبان فارسی» با حضور فردوسی شناسان، اساتید دانشگاه‌ها و پژوهشگران کشورهای ایران، ترکیه، تاجیکستان، افغانستان، قزاقستان، انگلستان، ازبکستان، پاکستان برگزار شد.

شرکت‌کنندگان این وبینار بین‌المللی از شاهنامه به عنوان گنجینه‌ای سرشار از حکمت تمدن و فرهنگ و پیوند دهنده ملل در عصر حاضر یاد کردند.

در ابتدای این نشست، مرشد عباس بهمنش، مدرس هنر نقالی در دانشگاه پیام نور از ایران اشعاری حماسی از شاهنامه را با کلامی آهنگین و بیانی گرم روایت کرد.

جعفر روناس، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در لاهور، احیاء زبان فارسی و تاریخ گذشته ایران باستان را مدیون حکیم ابوالقاسم فردوسی دانست و گفت: در واقع فردوسی با درایت، فرهنگ ایران پیش از اسلام را با فرهنگ ایران پس از اسلام پیوند داد و از آیین‌های ایران باستان در سرایش شاهنامه بهره برد. فردوسی از طبقه دهقان بود که از طبقات اجتماعی بالای آن روزگار بود به همین دلیل با فرهنگ و آیین‌های باستان ایران آشنایی داشت که این دانش جهان‌بینی شعری او را پرورش داد.

وی با بیان اینکه در آن دوران زمینه برای اوج خردورزی و دانش‌مداری در شاهنامه آماده بود خاطرنشان کرد: شاعر پارسی گوی ایرانی، بسیار آزاداندیش و نکته‌سنج در رویدادهای گذشته و حال بود، نجابت گفتار و پاکی سخنش زبانزد است و حتی واژه‌ای که زننده و ناسزا باشد به کار نبرد تا برای همیشه مطالب گزیده‌اش در یاد ایرانیان زنده بماند.

شاهنامه؛ شاهکار ادبی و هنری جهان

محمدرضا ناظری، سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در لاهور، شاهنامه را شاهکار ادبی و هنری بی نظیر جهان دانست و گفت: این اثر جهانی پر از حکمت، دانش، اخلاق و پندهای مختلف برای همزیستی مسالمت آمیز و تهییج غرور و افتخار انسانی است.

وی اثرات شاهنامه فردوسی را در دیگر ادبیات‌های جهان عمیق توصیف کرد و گفت: در شبه قاره زبان  و ادبیات فارسی آمیخته با فرهنگ و تمام شئونات زندگی انسان‌هاست که سرود ملی پاکستان نمونه بارز آن است.

ناظری افزود: در جریان تحولات و رویدادهای مهم فرهنگی و اجتماعی در ایران قرن حاضر نیز، وامدار شاهکار ابولقاسم فردوسی هستیم مثلا در دفاع مقدس هشت ساله، اشعار و سروده های  بسیار زیادی از این حکیم بزرگوار توسط هنرمندان و نقالان رونمایی شد.

عالیه قمبربکوا، دانشیار گروه خاورمیانه و آسیای جنوبی دانشکده شرق شناسی دانشگاه فارابی از قزاقستان با بیان اینکه 25 هزار بیت شاهنامه مربوط به ایران و توران است، گفت: رمز ماندگاری شاهنامه در طول یک هزار سال گذشته دارا بودن رمزها و پیام‌هایی است که باید توسط اندیشمندان رمزگشایی شود.

شاهنامه در قرن هفدهم به زبان ازبکی ترجمه شد

حمید جاون حامدی، استاد زبان و ادبیات ازبکی دانشگاه تاشکند از ازبکستان نیز به جایگاه شاهنامه در آسیای میانه اشاره کرد و گفت: بسیاری از نویسندگان و ادیبان مانند حسن محمد خوارزمی، داستان‌های و قصه‌های خود را از شاهنامه وام گرفتند و از آن الگو برداری کردند. برخی از ادیبان داستان‌های شاهنامه از جمله داستان‌های مرتبط به سیاوش را به ترکی و ازبکی ترجمه کرده‌اند.

وی با بیان اینکه نور محمد بخاری شاهنامه را در قرن هفدهم به زبان ازبکی ترجمه کرد افزود: بخاری شاهنامه را به صورت نثر روان و کتاب عامیانه خلق کرد تا برای خواننده قابل فهم باشد.

حمید جاون حامدی در ادامه، افزود: البته محمد یعقوب یارکندی و شاه هجران نیز در قرن هجدم شاهنامه را به زبان‌های ترکی و ازبکی به نظم و نثر ساده ترجمه کردند که این ترجمه نسبت به ترجمه‌های قبلی کاملتر و قابل استناد تر هستند. در قرن نوزدهم هم شاهنامه به زبان ازبکی و ترکی از سوی برخی ادیبان ترجمه شد.

شاهنامه موجب پیوستگی میان تمدن ایران و تمدن اسلام شد

محمد ناصر، رییس گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پنجاب از پاکستان، ابوالقاسم فردودسی را احیاگر زبان فارسی از سراشیبی و زوال و هویت بخشی به ایرانیان دانست و گفت: فردوسی مانند اساتیر افسانه‌ای بدون ترس و واهمه از بداندیشان و بدخواهان روزگار، یک تنه و تنها وارد میدان فرهنگ و ادب شد و همه را مبهوت توانایی و مهارت سخن سرایی خود کرد.

وی با بیان اینکه بسیاری از پژوهشگران در زمینه ادبیات وی را همتای هومر شاعر معروف و باستانی یونان می دانند گفت: فردوسی پیوند دهنده فرهنگ ایرانی پیش از اسلام با فرهنگ ایرانی پس از اسلام بوده است و بدینسان تمدن باستانی را عزیز تر از جان نگاه داشت. 

وی به نقل از مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای گفت: فردوسی خدای سخن است. او زبان مستحکم و استواری دارد و واقعا پدر فارسی امروز است. 

ناجی زاده شریف غیب الله، استاد کرسی ادبیات کلاسیک تاجیکی دانشگاه خجند از تاجیکستان به ابتکارات فردوسی در گزینش صفت‌های شاعرانه در شاهنامه پرداخت و گفت: فردوسی در بیان سخن و رسانیدن پیام، تغییراتی را در قاعده کلی طرز بیان در زبان شعر بوجود آورد. در برخی موارد جای توصیف شونده و موصوف را جابجا می کند مثلا به جای استفاده از "لب پرخنده از پرخنده لب" استفاده کرده است.

وی گفت: در جاهایی دیگر از شاهنامه توصیف و صفت نیز جابجای شده است. فردوسی همچنین در بیت اول به موصوف پرداخته و در بیت دیگر صفت‌های آن را برگزیده است. روح بخشی به موصوف بی جان نیز از دیگر خصوصیات شاهنامه است.

این پژوهشگر ادبی در ادامه، خاطرنشان کرد : فردوسی در خلق اثر ادبی خود درگیر جریان‌های تاریخی بوده است به نحوی که با واژه گزینی‌ها و تغییرات در ساختار شعر و نحوه بیان، به خوبی توانسته است خواننده و علاقه مند به تاریخ را مدهوش ذوق ادبی خود کند.

آموزش مجازی شاهنامه در دانشگاه پیام نور و فرهنگسرای ایران

یاسر موحد فرد، دبیر کل بنیاد فردوسی و مدیر عامل مؤسسه فردوسی طوسی از ایران با اشاره به برخی از دستاوردهای بنیاد فردوسی در عرصه بین‌المللی گفت: شاهنامه خوانی و نقالی که می رفت در عصر مدرن و ارتباطات دیجیتالی به ورطه فراموشی سپرده شود بار دیگر با کوشش بنیاد فردوسی ضمن ثبت در یونسکو به اسم ایران بار دیگر احیاء شد. آیین های پهلوانی و زورخانه ای مانند مرشد خوانی که همیشه شاهنامه خوانی را در برداشته است آن هم به ثبت جهانی رسید. در سال 2017 هم آیین چوگان با روایت گری شاهنامه فردوسی و موسیقی سنتی ایرانی نیز ثبت جهانی شد.

وی همچنین، تأکید کرد: امسال نیز در دانشگاه پیام نور تدریس شاهنامه آغاز شده است که این دوره‌ها در سراسر دنیا مورد استقبال قرار گرفته است.

دبیر کل بنیاد فرودوسی با بیان اینکه شاهنامه فردوسی میراث مشترک همه کشورهای جهان است، خاطرنشان کرد: بنیاد فردوسی در سال‌های اخیر مقالات استادان زبان فارسی در حوزه شاهنامه را منتشر کرده است و همچنین شاهنامه با دو زبان روان کودکانه و بزرگسالانه به صورت کوتاه نگاشته شده است که این متون در دانشگاه پیام نور و فرهنگسرای ایران به صورت مجازی آموزش داده می‌شوند.       

خانم جیمی کامستاک - اسکیپ، دانشجوی دکتری در دانشگاه لایدین(هلند) از کشور انگلستان، وسعت جغرافیایی اهمیت شاهنامه را بسیار بزرگتر از ایران امروزی دانست و گفت: اگر بگوییم شاهنامه حماسه ملی مختص ایرانیان است در اشتباه هستیم، زیرا شاهنامه را نمی‌توانیم در جغرافیا خلاصه و محدود کرد.

وی با بیان اینکه تاریخ شناسان هنر، سرچشمه نگارگری شاهنامه را در منطقه «پنج کنت» (در حدفاصل ازبکستان و تاجیکستان کنونی) و قبل از اسلام یافته‌اند گفت: در این منطقه آثار باستانی به صورت هنر نگارگری قبل از ظهور اسلام یافت شده است که در آن جنگ بین ایران و توران به تصویر کشیده شده است.

این محقق انگلیسی با اشاره به نگهداری نسخ خطی باستانی «داستان رستم با دیو» به خط سغدی در موزه بریتانیا گفت: به نظر می رسد که فردوسی داستان‌های اسطوره‌ای خود را از این منطقه گردآوری کرده و سپس آنها به نظم درآورده است.

محمد یعقوب یسنا، شاهنامه پژوه، اسطوره شناسی، نظریه پرداز و داستان نویس از افغانستان با اشاره به چشم انداز زبانی، ادبی، معرفتی و فرهنگی شاهنامه گفت: این اثر فاخر ادبی را باید به حوزه ایران فرهنگی که جغرافیای آن در شاهنامه فردوسی آمده است ربط داد.

وی به آغاز سنت شاهنامه نویسی در دوره سامانیان پرداخت و گفت: فردوسی با اقتباس از محیط آن زمان نگارش شاهنامه را قبل از تسلط محمود غزنوی بر سامانیان آغاز کرده بود. حکیم فردوسی در حقیقت گفتمان فرهنگی و زبان فارسی را که به مرور زمان رو فراموشی بود دوباره احیاء کرد.

اسطوره شناس افغان، منشاء شاهنامه و دیگر آثار دانشمندان و شعرا مانند ابوعلی سینا، مولانا رومی و سعدی را ایران فرهنگی بین سیحون و جیحون تا رود دجله و فرات خواند و گفت: به گفته خود فردوسی داستان‌های شاهنامه را وی خلق نکرده بلکه روایت‌های گذشته را به صورت اثر گرانسنگ ادبی گردآوری کرده است.

وی تصریح کرد: چند صد سال پس از حمله اعراب مسلمان، ایران دچار از خود بیگانگی شد. فردوسی با خلق اثر ارزشمند شاهنامه، تاریخ و فرهنگ گذشته ایران را دوباره زنده کرد.

الهام حدادی، کارشناس معاونت امور بین الملل بنیاد سعدی ایران نیز در نوبت سخنرانی خود به راز جاودانگی شاهنامه فردوسی پرداخت و گفت: با توجه به اینکه قهرمانان تجسم آرمان‌های بشری هستند فردوسی توانست با ساخت و پردازش الگوی قهرمان شاهکار شاهنامه را تخلیق کند.

وی با بیان اقدام غرب در خلق قهرمانان با استفاده از شرکت‌های فیلم سازی برای نسل جوان گفت: فردوسی هزار سال پیش با خلق قهرمانانی مانند رستم و زال و سهراب و اسفندیار و سیاوش و کیومرث جمشید و کاوه اهنگر برای فارسی زبانان روش درست زیستن را به ایرانیان آموخت.

استقبال مردم تركيه از شاهنامه فردوسي

نعمت یلدریم، رییس گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اتاتورک از ترکیه به اهمیت خرد در شاهنامه پرداخت و گفت: ابوالقاسم فردوسی هر جا که که توانسته از بزرگداشت خرد و دانش دریغ نکرده و از آن به نیکی یاد کرده و آن را نه تنها مایه رستگاری انسان‌ها دانسته است بلکه آن را سرچشمه همه خوبی ها و نعمت بزرگ الهی قلمداد کرده است.

وی که مترجم 35 هزار بیت از شاهنامه به زبان ترکیه است با اشاره به اهمیت این اثر فاخر در آناطولی و ترکیه امروزی گفت: سلجوقیان که خود از فرهنگ ایرانی تأثیر زیادی گرفته بودند زبان فارسی را پاس می‌داشتند. ترکان عثمانی نیز برای بالا بردن روحیه جنگ آوران از شاهنامه استفاده می کردند بعدها شاعران ترک نیز تحت تاثیر شاهنامه فردوسی، شاهنامه هایی به زبان ترکیه و حتی به زبان فارسی سروده اند.

وی در پایان گفت: در چهار سال گذشته در سه نوبت 9 هزار جلد شاهنامه ترجمه شده به زبان ترکیه به چاپ رسیده است و به دلیل استقبال بی نظیر مردم ترکیه از شاهنامه امید می‌رود چاپ مجدد این اثر ارزشمند طی سال های آینده نیز همچنان ادامه داشته باشد.

بنابر اعلام این خبر، این نشست مجازی به طور زنده از شبکه‌های مجازی نمایندگی برای عموم نمایش داده شد.

انتهای پیام/ص


٠٧:٤٩ - دوشنبه ٢٧ ارديبهشت ١٤٠٠    /    شماره : ٧٦٩٣٥٢    /    تعداد نمایش : ٥٦٠



خروج




 

گزارش تصويري
  • برگزاري ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین
    به همت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و آکادمی علوم چین، ششمین دور گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و چین با حضور اندیشمندان، استادان و محققان دو کشور به صورت مجازی و به شکل وبینار برگزار شد.

  • برگزاری «محفل شعر امام رضا(ع)» در راولپندی پاکستان
    رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد به مناسبت دهه کرامت، همایشی با عنوان «محفل شعر امام رضا(ع)» در خانه فرهنگ کشورمان در شهر راولپندی پاکستان برگزار کرد.

  • بازدید رایزن فرهنگی کشورمان از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد
    حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عراق از بیست‌و‌دومین دوره نمایشگاه کتاب بغداد بازدید کرد.

  • تکاپوی مسلمانان جهان در روزهای پایانی رمضان + عکس
    تصاویر منتشر شده از روزهای ماه رمضان و تکاپوی مردم روزه‌دار نشان می‌دهد که شور و حال روزه‌داران سراسر جهان با روزهای اول ماه رمضان چندان تفاوتی نکرده است.

  • رونمايي از فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در لبنان
    از سوي رايزني فرهنگي ايران در لبنان، فصلنامه «الدراسات الادبیة» به زبان‌های فارسی و عربی در «باغ زيتون» رونمايي شد.