English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
جمعه ٢٤ مرداد ١٣٩٩
سالگرد وفات غلام صوفی تبسم پاکستانی
سالگرد وفات غلام صوفی تبسم پاکستانی تاریخ ثبت : 1398/12/19
طبقه بندي : ,,
عنوان : سالگرد وفات غلام صوفی تبسم پاکستانی
نويسنده : <#f:1014/>
تهيه و تدوين : <#f:1015/>
مترجم : <#f:1016/>
منبع : <#f:1911/>
ارسالی : وابستگی فرهنگی و خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در لاهور
كشور : <#f:1018/>
زبان اصلي : <#f:1019/>
تاريخ ورود اطلاعات : <#f:1020/>
خلاصه مقاله : <#f:1067/>
متن : <#f:1066/>
:

 سالگرد وفات غلام صوفی تبسم پاکستانی

اولین رییس خانه فرهنگ کشورمان در لاهور

 

غلام مصطفی تبسم (۴ اوت۱۸۹۹- ۷ فوریه ۱۹۷۸)  استاد زبان فارسی، نویسنده، منتقد، ادیب و شاعر برجسته اردو و فارسی پاکستان می باشد. نام قلمی وی تبسم بود و به نام صوفی تبسم در رسانه ها شهرت یافته بود. صوفی تبسم در۴ اوت ۱۸۹۹  از اجدادش که کشمیری بودند؛ در شهر امریتسر (Amritsar)  ایالت پنجاب هند که با شهر لاهور 60 کیلومتر فاصله دارد؛ به دنیا آمد. وی مدرک کارشناسی ارشد را از دانشکده ایف سی لاهور کسب کرد. وی تمام دوره شغلی و حرفه ای خود را در دانشگاه جی سی گذرانده  و بسبب تسلط وی بر زبان اردو و فارسی، در سال ۱۹۴۳ رئیس بخش مطالعات زبان فارسی شد.

 صوفی غلام مصطفی تبسم ، معروف به شاعری برای کودکان، یکی از برجسته ترین اعضای هیئت علمی دانشگاه جی سی بود. وی نه تنها یک استاد برتر در دانشگاه جی سی بود بلکه خود مدیریت یک موسسه آموزشی را نیز بعهده داشت. صوف تبسم معاصر با اندیشمندانی چون پروفسور آرنلد و پطرس بخاری در دانشگاه جی سی بود؛ اما او نسلی از دانشجویان را پرورش داد که دوباره ادبیات زبان اردو و فارسی را باز تعریف کردند. صوفی تبسم در سال ۱۹۵۴ از دانشگاه جی سی بازنشسته شد.

صوفی غلام مصطفی تبسم در ادامه فعالیت های علمی و فرهنگی خود، با اعضای یک حلقه ادبی فرهنگی با عنوان "شیفتگان لاهور" نیز همراهی نزدیکی داشت. اعضای این حلقه فرهنگی شخصیت های ادبی معروف پاکستان چون: پطرس بخاری، امتیاز علی تاج، عبدالمجید سالک، ایم.دی. تاثیر، چراغ حسن حسرت، حفیظ جالندهری، عبدالرحمان چغتایی و مجید ملک بودند. صوفی تبسم همچنین به دانشجویان بنگالی در فرهنگستان های خدمات کشوری و خدمات مالی زبان اردو تدریس کرد.

علاوه بر این صوفی تبسم یکی از نویسندگان برجسته پاکستانی بود که تقریبا از هر گروه سنی و طبقه اجتماعی پاکستان طرفدارانی داشت. جالب است که هنوز چندین نسل از مردم پاکستان اشعارش را از بر خوانده و زمزمه می کنند.

از آنجا که وی پیشگام اشعار کودکان نیز در ذهن ها نقش بسته است از قالب و شخصیت های داستانی و اشعار او می توان به یکی از یکی از معروف ترین شخصیت های انیمیشنی اشعار صوفی تبسم بنام "توت بتوت" اشاره کرد. اشعار وی را می توان در کتابهای درسی سراسر پاکستان و همچنین در مجله های کودکان و رسانه های صوتی یافت. هنوز هم مادران پاکستانی کودکان خود را از روی علاقه با حفظ کردن اشعار توت بتوت ، چوچوچاچا و پنج موش بزرگ می کنند.

غلام صوفی تبسم سخنران برجسته ای در رادیو و تلویزیون پاکستان هم بود. برای پنجاه سال، او فعالانه در برنامه های اشعار رادیو و تلویزیون پاکستان حضور یافت.  صوفی تبسم علاوه بر فعالیت در رادیو پاکستان، شورای هنر پاکستان و  فرهنگستان اقبال، برای مدتی در مجله ای با عنوان " لیل و نهار" نیز به کار ترجمه اشتغال داشت.  بعضی از اشعار و نوشته هایش عبارتند از: "توت بتوت"، "دوگنه"، "جهولنه"، "سوان رینی دا سوفنا" و "نقش اقبال" که به زبان پنجابی هستند. وی همچنین ترجمه ای از اشعار شکسپیر با عنوان "رویای شب تابستان (مد سمرز و نائت دریم)" به زبان پنجابی دارد.  کتاب کلیات صوفی تبسم به زبان اردو نیز از او به یادگار مانده است.

صوفی تبسم در دوران جوانی خود بواسطه عشق و علاقه به زبان فارسی، اشعاری را به فارسی سرود.  وی اشعار زیادی از شاعران دیگر را از زبان فارسی و اردو  به زبان پنجابی ترجمه و تفسیر کرده است. "انجمن"، اولین مجموعه اشعار اوست که دارای  اشعاری به فارسی و اردو است. ولی مجموعه اشعار "سو بار چمن مهکا ( صد بار چمن بوی خوش داد)" دارای چند قطعه اشعار فارسی و پنجابی بود که هنوز چاپ و نشر نشده است. در حقیقت وی توسط شخصی بنام ابو اسمعیل موید الدین طغرایی که یک شاعر فارسی گوی قرن پنجم بود به زبان فارسی علاقمند شده و به زبان فارسی شعر سرود و بعد از آن به زبان های اردو و پنجابی سرودن را آغاز کرد. صوفی تبسم علاوه بر سرودن اشعار خود، اشعار فارسی علامه محمد اقبال لاهوری، امیر خسرو و غالب را نیز به زبان پنجابی ترجمه کرد. تفسیرها و یادداشت های وی درباره اشعار فارسی اقبال و غالب همواره مورد ستایش قرار گرفتند. وزارت فرهنگ ایران به پاس خدمات ارزنده وی در بخش ترویج زبان و ادب فارسی، جایزه ای ویژه اهدا نمود.


اشعار او توسط خوانندگان مختلف در پاکستان خوانده شده اند. اشعار ملی صوفی تبسم که بعدا به صورت موسیقی در آمدند؛ و بعضی از آنها در جنگ پاکستان و هند در سال ۱۹۶۵ سروده شده بود بسیار معروف شدند.

وی جوایز مختلفی چون جایزه با عنوان "پراید آف پرفارمنس" را در سال ۱۹۶۲ از جانب رئیس جمهور پاکستان و جایزه ای با عنوان " مدال نشان سپاس" از جانب کشور ایران در سال  ۱۹۶۶و جایزه ای با عنوان "ستاره امتیاز" را از طرف کشور پاکستان دریافت نمود.

پس از بازنشستگی از دانشگاه، صوفی تبسم در بین سال های ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۰،  با خانه فرهنگ ایران در همکاری نموده و در سال  ۱۹۵۶ همزمان با تاسیس خانه فرهنگ ایران در لاهور بعنوان اولین رئیس خانه فرهنگ ایران در لاهور منصوب شده و خدمات فراوانی به فرهنگ دو سرزمین به یادگار گذاشت. وی همچنین در مراسم افتتاح خانه فرهنگ اسلامی جمهوری ایران قصیده ای بسیار زیبا سروده است که در بخش اسناد تاریخی کتابخانه و اسناد ملی ج.ا. ایران نگهداری می شود.

قصیده افتتاحیه خانه فرهنگ ایران در لاهور

گوئی  دو قالبند  بـا یک جان

گوئی یکی مه بود دگر خورشید

درمیان نقش غیر پیدا نیست

هر یک از خویش صورتی بیند

ربط ما ربط معنوی باشد

ربط معنی بود سعادت ما

هر دو را روحِ زندگی است هنر

هر کجا حرف دلنشین باشد

هر کجا شعر دل نواز بود

سرکشد هم از این دو چشمه فیاض

باری این اشتراک احساسات

از صفای وفای قلبی ماست

این محبت که شیوه کهن است

این محبت ابدی و ازلی است

فرق ما بین ما نمی آرد

ما چنینیم و همچنان باشیم

باز این ربط استوار شده

مژده تازه ای بما  برسید

بی سبب چون نوید بانگ سروش

گشت تاسیس خانه فرهنگ

ارمغانی که دولت جاری است

گشت از این مرکز ادب لاهور

خاک این شهر گشت تابنده

ای خدیو   دیار فضل و هنر

از ازل بوده اند چون دل و جان

استوار است  و نگسلد از هم

غائبانه نیازمندی  ما

میرسانم ز راه صدق و خلوص

ما ازین التفات بی غایت

دوستانیم پای بند وفا

هر زمان این نوا زند دل ما

تا جهان است  باد پاینده         ارض ایران و ارض پاکستان

این عیان را چه حاجت است بیان

بود آن این و این بود همه آن

عکس آئینه اندر آئینه دان

که بود در سرشت  ما پنهان

دولت خوش متاع خوش نظران

هر  دو را فضل و دانش است ایمان

هر کجا ذوق خوش دهند نشان

هر کجا لطف فن بود  به جهان

می شود هم از این  دو راه عیان

در دل ما خزیده است چو جان

این محبت که هست گنج نهان

قرن ها رفت و بوده است جوان

این محبت که نیستش پایان

گردش چرخ و گردش دوران

ما  همانیم و بوده ایم همان

باز آسان نمود   کار گران

از شهنشاه کشور ایران

بی تقاضا چو رحمت یزدان

از عنایات خسرو کیهان

ارمغانی که هست فیض روان

رشک شیراز و غیرت تهران

ذره ها  شد چو انجم تابان

ای شه ملک دانش و عرفان

ارض ایران و ارض پاکستان

تا ابد ربط دل بود   با جان

در حضور تو بند و این پیمان

این پیام از زبان هموطنان

هم از این لطف های بی پایان

بندگانیم بسته فرمان

هر زمان این دعا رسد به زبان

شاه ایران و کشور ایران

صوفی تبسم در سالهای آخر عمرش، زندگی خود را برای پژوهش و مطالعه پیرامون علامه اقبال و افکارش صرف کرد. غلام صوفی تبسم در سال ۱۹۷۸، برای شرکت کردن در مراسم بزرگداشت علامه محمد اقبال  به اسلام آباد سفر کرده و در بازگشت در ایستگاه قطار لاهور درگذشت. تاریخ وفات وی ۷ فوریه ۱۹۷۸ است.

در حال حاضر خانم فوزیه تبسم نوه مرحوم صوفی تبسم مدیر آکادمی فرهنگی هنری صوفی تبسم در لاهور بوده و همکاری خوبی از سال های قبل با خانه فرهنگ کشورمان دارد.

انتهای پیام/ص

 

: <#f:3905/>
تعداد نمایش : 181 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب
    نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی (15 تیرماه) با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حسينيه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • ششمین گردهمایی مؤسسه‌های فعال در آموزش زبان فارسی در جهان
    ششمین گردهمایی مؤسسه‌های فعال در آموزش زبان فارسی در جهان (7 بهمن‌ماه) با همکاری بنیاد سعدی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در حسینیه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • امضای تفاهمنامه همكاري بين سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سازمان دیانت ترکیه
    تفاهمنامه همكاري بين سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سازمان دیانت ترکیه به امضاي ابوذر ابراهیمی‌ترکمان و علی ارباش رسيد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.

  • دور يازدهم گفت‌وگوی ديني ایران و كليسای واتيكان
    یازدهمین دور ‌دینی مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با شورای پاپی گفت‌وگوی ادیان واتیکان با عنوان «مسلمانان و مسیحیان با یکدیگر در خدمت انسان» (20 آبان‌ماه) در این سازمان، برگزار شد.